ΤΟ ΔΙΑΜΙΛΙΑΝΙ ΣΤΗΝ ΔΙΝΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (2)

22/02/2015 15:17Views: 54

1321 18

 

 

 

Του Πρωτ/ρου Γερασίμου Ζαμπέλη

Η απογραφή τους έτους 1951 αποκάλυψε κατοίκους: Στον Ρουπακιά 138, στον Νικολή 200, στον άγιο Βασίλειο 150, στα Χορτάτα 354. Οι κάτοικοι του Μανασίου φαίνεται συγχωνεύθηκαν με τους κατοίκους κάποιου από τα χωριά της περιοχής.

Το 1971 θα έχουμε: Ρουπακιάς 65 κατοίκους, Μανάσι 259. Εδώ θα παρατηρήσουμε συγχώνευση των 133 κατοίκων Νικολή κα 126 Μανασίου, Χορτάτα 218. Το 1991 θα έχουμε: Στο Νικολή 223 κατοίκους, Κομηλιό 48 και Χορτάτα 138 κατοίκους. Η τελευταία απογραφή (2011) θα δώσει: Μανάση 62 κατοίκους, Νικολή 40 κατοίκους, Χορτάτα 100 κατοίκους. Βλέπουμε, δηλαδή, την έντονα φθίνουσα πορεία του πληθυσμού στην περιοχή.

Θα προσεγγίσουμε τώρα ξεχωριστά την ιστορική πορεία του κάθε χωριού, που ανήκει οργανικά στην ενότητα, η οποία ονομάζεται Δαμιλιάνι.

 Α) ΝΙΚΟΛΗ.

Φαίνεται, παίρνοντας σαν ισχυρό χειραγωγό μας την παράδοση του ιστορικού χωριού, πως το όνομα δόθηκε από ένα σημαντικό πρόσωπο – κάτοικο της περιοχής. Ο Νικολής ήταν αρχοντικής πνοής πρόσωπο. Εξουσίαζε στον γύρω χώρο και ολόκληρη η ζωή του προσέδιδε εμπιστοσύνη. Έτσι επεβλήθηκε στην μικρή κοινωνία του νεοσύστατου χωριού. Προς τιμήν του οι συγχωριανοί έδωσαν στο χωριό το όνομά του.

 Υπάρχει και η άλλη, όχι ευκατοφρόνητη, εκδοχή. Το όνομα προήλθε από την ονομασία του γειτονικού μετοχίου της Ιερής Μονής Του Αγίου Ιωάννου στο λιβάδι της Καρυάς, το οποίο ονομάζεται «Άγιος Νικόλαος». Δεν είναι άστοχη τούτη η μαρτυρία. Γνωρίζουμε εξάλλου πως το ιερό εκείνο μετόχι υπήρξε στο μακρυνό παρελθόν ο  πολύτιμος αιμοδότης Ορθόδοξης πνευματικότητας, φιλόθεης βιοτής, φιλάνθρωπης μαρτυρίας. Γιατί να μη είναι και αιμοδότης του ονόματος;

Ο αείμνηστος  Αρχιμανδρίτης –δάσκαλος και έξ εγγάμων προερχόμενος Νικόλαος Ματαράγκας σε σημείωμα του «τα χωριά του Δήμου Απολλωνίων», που δημοσίευσε το 1936 στην τοπική εφημερίδα «Εμπρός» θα σημειώσει. Ο λόγος του κατανοητός, το ύφος ανεπιτήδευτο και σταθερό. Θα προσεγγίσει λοιπόν την ιστορία της ευρύτερης περιοχής του άλλοτε κραταίου ιστορικού Δαμιλιανίου:

«Διαβαίνοντας το γεφύρι του χειμάρρου μεταξύ Ρουπακιά και Σταυρωτών  απαντώμεν μεμονομένην οικίαν ανήκουσαν εις τον Ρουπακιάν και ευρίσκομαι εις τους πρόποδας των Σταυρωτών. Ακολουθώ 15 λεπτον βατήν οδόν και φθάνω εις το χωρίον Νικολή…

  Επί πηλώδους εδάφους και επί των υπορειών του όρους Σταυρωτά με θέαν Ν.Δ. και με οικίας χαμηλάς ευρίσκεται  η απομεμονομένη του κόσμου Νικολή, με κλίμα ψυχρού και υγιεινόν με ελάχιστα προϊόντα οίνου, ελαίου, δημητριακών, οσπρίων και εσπεροειδών.

 Οι Νικολιώτες 126 κάτοικοι (το έτος 1936 σήμερα διαμένουν ελάχιστοι ακρίτες και φρουροί της ιστορίας, αλλά και της παράδοσης του χωριού τους), 59 άνδρες και 67 γυναίκες, πτωχοί και άξεστοι εργάζονται κατ’ έτος εις Ακαρνανίαν, ξυλεύονται από τα Σταυρωτά και υδρεύονται από την φυσικήν πηγήν μπλιάνα (Αιμιλιανός) απέχουσαν 10 λεπτά του χωρίου των και από την τεχνικήν τοιαύτην ακαπνιάδα προς Β.Δ. και 5 λεπτά μακράν.

 Εκκλησιάζονται εις τα Εκκλησίας άγιος Νικόλαος, άγιος Γεώργιος (ο κεντρικός ναός του χωριού) και Εισόδια της Θεοτόκου».

  Όσον αφορά στην λειτουργία σχολείου θα πρέπει, από την δεύτερη δεκαετία του 1800 και σε μορφή πρωτόλεια,να λειτούργησε εδώ σχολείο στο οποίο φοιτούσαν μαθητές από το Νικολή, Ρουπακιά, Άγιο Βασίλειο, Μανάση. Από το Δαμηλιάνι. Βέβαια το 1880 αρκετοί μαθητές μεταφέρθηκαν στο σχολείο των Χορτάτων. Έτσι, ενισχύθηκε τούτο το σχολείο. Παρέμεινε όμως σε λειτουργία και το Σχολείο του Νικολή. Πρώτος δάσκαλος αναφέρεται ο παππά Βαγγέλης Καββαδάς από τον Άγιο Πέτρο. Δεν πρέπει να αγνοούμε πως και νωρίτερα, αλλά και αργότερα της εποχής αυτής οι κληρικοί ήταν οι σκυταλοδρόμοι της παιδείας στο νησί. Η ιστορία του νησιού μας, ολόφλογη και ξεκάθαρη, αυτό αποκαλύπτει. Αυτός είναι και ο σημαντικός ιερός λόγος που δεν πέσαμε στα άγρια νύχια των κάθε λογής κατακτητών μας. Παραμείναμε πνευματικά όρθιοι και εθνικά αγονάτιστοι. Η αιμοδοσία μας από των ιεροδιδασκάλων την μαρτυρία ήταν προσφορά πνεύματος, ζωής και ελευθερίας.

Ο αείμνηστος ιστορικός μας Πάνος Γ. Ροντογιάννης σημειώνει τα ονόματα των τελευταίων δασκάλων. 1. Σοφία Κρητικού (1929-30). 2) Πιπίνα Αρμελίνου από τους Παξούς  (1930-31). 3. Άγγελος Φίλιππας (1932-35). 4. Κων/νος Λάζαρης (1933-34). 5. Ιωάννης Δελαπόρτας (1934-35 και 1935-36). 6. Νικόλαος Αχείμαστος (1936-1937). 7. Γεώργιος Κατηφόρης (1938-40) 8.Βασίλειος Γράψας (1941-43). 9. Πάνος Κουνιάκης (1941-7/12/42). 10. Πάνος Ζαβιτσάνος (5-12-1942). 11. Γεώργιος Κατηφόρης (1943). 12. Κων/νος Παππάς (1948-49). 13. Νικόλαος Ράπτης (Σεπτέμβριο- Δεκέμβριο 1949)14. Στέλιος Μαυρογόνατος (Ιανουάριος-Ιούλιος 1950). 15. Νικόλοαος Ράπτης (Σεπτέμβριος 1950-Ιούνιος 1951). Είναι ο  αργότερα διακεκριμένος καθηγητής και Διευθυντής της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Αλεξανδρουπόλεως. 16. Περικλής  Κατωπόδης (1951-52) 17. Ηλίας Ζαβιτσάνος (1952-53). Το 1953 – 54 το σχολείο έμεινε κλειστό. Αρχίζει τώρα να διαγράφεται η μαρτυρική αρχή του τέλους του. Ήδη στο νησί η αστυφιλία λειτουργούσε σαν σεισμικό γεγονός. Και τέλος 1954-η Σοφία Κούρτη.

Σημειώσαμε πιο πάνω ελάχιστα και τηλεγραφικά για το ιερό μετόχι του Αγίου  Νικολάου, που βρίσκεται λίγα μέτρα έξω από το χωριό. Υπήρξε ο πνευματικός και όχι μόνο, υδροφόρος ορίζοντας του χωριού και ολόκληρης της δέσμης των χωριών στο Δαμηλιάνι, αλλά και της ευρύτερης περιοχής. Οι πατέρες, γνώστες των πνευματικών και άλλων αναγκών των κατοίκων, απλόχερα προσέφεραν την αγάπη τους και εκταμίευαν ταπεινά την συναντίληψή τους.

Συνεχίζεται…